Pamięć o żołnierzach AK z Dębicy uhonorowana we Wrocławiu

21 października 2026 roku, na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu, miały miejsce uroczystości żałobne upamiętniające 49 ofiar represji komunistycznych. Byli to żołnierze oraz działacze polskiego ruchu oporu, którzy po zakończeniu II wojny światowej dalej walczyli o niepodległość Polski. Wśród osób pochowanych znaleźli się także członkowie Armii Krajowej z Obwodu Dębica oraz jeden z działaczy Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.

Przywracanie pamięci o bohaterach

Uroczystości na Cmentarzu Osobowickim były symbolicznym oddaniem hołdu tym, którzy po wojnie kontynuowali walkę o suwerenną Polskę, a w rezultacie stali się ofiarami brutalnych represji ze strony reżimu komunistycznego. W Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych spoczęło 49 osób, w tym żołnierze związani z podziemiem w Dębicy:

• Ludwik Marszałek, znany jako „Zbroja”, który był oficerem Wojska Polskiego oraz komendantem Obwodu AK Dębica.
• Jan Klamut, pseudonim „Górski”, pełniący funkcję informatora Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Ludowym Wojsku Polskim.
• Stanisław Dydo, pseudonim „Steinert”, zaangażowany w działania dywersyjne w ramach Obwodu AK Dębica.

Wraz z nimi pochowano również Władysława Ciska, znanego jako „Roma”, który był żołnierzem Bazy AK w Budapeszcie. Wszyscy czterej zostali skrytobójczo zamordowani 27 listopada 1948 roku.

Udział władz państwowych i lokalnych

Na uroczystościach obecni byli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, w tym Prezydent Polski Karol Nawrocki. W swoim przemówieniu mocno zaakcentował wagę pamięci o tych, którzy oddali życie za wolność kraju. Podkreślił również, jak ważne jest, aby przywracać pamięć o ich poświęceniu i walce.

Prezydent złożył wieniec przy Pomniku „Ofiarom Terroru Komunistycznego 1945–1956”, a także uczestniczył w mszy świętej odprawionej w intencji ofiar. Po mszy odbył się uroczysty pochówek w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych, na którym obecni byli przedstawiciele rodzin, władz samorządowych, wojska, instytucji publicznych oraz środowisk kombatanckich.

Inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej

Pogrzeb stanowił część szerszych działań Instytutu Pamięci Narodowej, który od lat podejmuje się badań oraz upamiętniania miejsc pochówku ofiar reżimu komunistycznego. W latach 2024–2026 na Cmentarzu Osobowickim prowadzono ekshumacje szczątków z dawnych kwater więziennych, gdzie potajemnie grzebano osoby zmarłe i zamordowane we wrocławskich więzieniach po wojnie.

Te uroczystości są nie tylko wyrazem pamięci o tych, którzy walczyli o niepodległość, ale także aktem przywrócenia im należnego szacunku i godności, której przez wiele lat byli pozbawieni.

Źródło: Urząd Miejski w Dębicy